Kryteria oceniania pracy dyplomowej 

Ocenianie pracy dyplomowej to proces  wysoce sformalizowany. Kiedy recenzent oraz osoba pełniąca funkcję Twojego opiekuna naukowego pochylają się nad tekstem, poszukują w nim precyzyjnej struktury, intelektualnej dyscypliny i twardych dowodów na opanowanie warsztatu badacza. Im bardziej ustrukturyzowana i czytelna praca tym łatwiej recenzentowi ocenić pracę.

Ewaluacja pracy opiera się na szczegółowej matrycy. Recenzent  sprawdza poziom spełnienia wymogów, wykorzystując czterostopniową skalę od [1] braku spełnienia kryteriów,  poprzez poziom [2] niski i [3] średni, aż po stopień [4] wysoki. Największy ciężar gatunkowy spoczywa na pięciu filarach.

Wstęp - osoba sprawdzająca pracę natychmiast weryfikuje czy tytuł ściśle rezonuje z treścią. Cel musi być wyrazisty i łatwy do znalezninia. Konieczne jest właściwe  uzasadnienie aktualności tematu oraz zarysowanie struktury pracy.

Część teoretyczna - dobra praca zawiera trafny i w pełni zaktualizowany dobór źródeł. Przegląd literaturowy musi być rzeczowy i ustrukturyzowany. Cytowanie pozycji losowo bez struktury i oceny może obniżyć ocenę. 

Część empiryczna - to prawdopodobnie najważniejsza część pracy. Recenzent sprawdza czy metodyka pracy jest poprawnie przedstawiona i wyróżniona. Na poziomie licencjackim weryfikowane jest poprawne przeprowadzenie analizy bądź trafność opisanego przykładu z praktyki. Dla pracy magisterskiej wymogi rosną. Recenzenci zbadają sformułowanie problemu badawczego, precyzję zastosowanej metodyki oraz poprawność analityczną przy obróbce zebranego materiału empirycznego.

Konkluzje - wnioski z pracy muszą być logiczne i poprawnie wywiedzione z tekstu. Wymagane jest również wskazanie implikacji praktycznych. W przypadku dysertacji magisterskich wymagana jest niezwykła pokora badawcza – recenzent poszuka w tekście prawidłowego zdefiniowania ograniczeń przeprowadzonych badań oraz sformułowania kierunków dla przyszłych analiz.

Rygor formalny - nawet wybitna praca może mieć problem jeżeli będzie widoczny edytorski chaos. Praca musi być nienaganna pod względem językowym oraz sformatowana z inżynieryjną dokładnością, zgodnie z odgórnymi wytycznymi. Badana jest poprawność stosowania technik cytowania oraz absolutne minimum w zakresie liczby wykorzystanych źródeł.

Punktacja - weryfikacja efektów uczenia się

Równolegle do wystawiania ostatecznej oceny, realizacja zakładanych efektów uczenia się podlega punktowaniu. Każde z kluczowych kryteriów ocenia się, przydzielając 1 punkt (poniżej wymagań), 2 punkty (spełnia wymagania) lub 3 punkty (powyżej wymagań)..

Na jakie obszary zwrócić szczególną uwagę:

• Architektura strukturalna - układ treści musi być przejrzysty, a kolejność rozdziałów logiczna i spójna z zasadami dyskursu naukowego. Recenzenci sprawdzają obecność niezbędnych filarów: u licencjatów części teoretycznej i praktycznej (bądź badawczej), a u magistrantów pełnego podziału na teorię, metodykę oraz analizę badawczą.

• Walory merytoryczne i reżim literaturowy - wymagana jest bezbłędna wiarygodność danych. Licencjat obliguje autora do wykorzystania minimum 15 pozycji naukowych, w tym przynajmniej 2 w językach obcych. Z kolei praca magisterska – minimum 30 publikacji z czego co najmniej 4 muszą stanowić teksty w jezyku obcym.

• Samodzielność - praca dyplomowa na poziomie magisterskim czy licencjackim nie wymaga dokonania przełomowych odkryć. Na poziomie licencjackim i magisterskim wystarczy umiejętność zastosowania poznanych na studiach metod do rozwiązania określonego problemu. Ważne jest wyciągnięcie odpowiednich wniosków i prawidłowości. Oczywiście praca może być lepiej oceniona jeżeli zawiera nowatorski element lub analizuje temat, któy nie jest często poruszany. Na poziomie magisterskim wymagane są własne elementy oceny oraz rzetelna, pogłębiona krytyka istniejących modeli teoretycznych. Dyskwalifikujące dla pracy jest skopiowanie bez cytatu i przedstawienie jako własny czyjegoś dorobku (plagiat). Ze względu na to, że plagiat to nie jest zwykła pomyłka przy cytowaniu a bardziej umyślnym przedstawieniu znacznej części utworu pod własny nazwiskiem, wykracza to ponad niniejszą analizę. Dla zainteresowanych więćej można znaleźć tutaj https://orka.sejm.gov.pl/wydbas.nsf/0/809aa726a2eba65bc12578da00426605/$file/infos_108.pdf . Równie problematyczne jest nieumiejętne wykorzystanie AI. Ze wzgledu na fakt, że w momencie pisania tego tekstu generatywna sztuczna inteligencja dopiero raczkuje ważne jest sprawdzenie aktualnych wymogów na uczelni dotyczących wykorzystywania AI. Z pewnością AI mozna wykorzystać do sprawdzenia literówek czy też błedów jezykowych. Natomiast należy mieć świadomość, że AI pobłedbia stareotypy. Dyskwalifikujące dla pracy moze być cytowanie publikacji które nie istnieją tj. powstałych w wyniku halucynacji. 

• Struktura formalna - tekst musi być napisany w pełni adekwatnym, naukowym stylem. Interpunkcja, kompletność spisu treści, nienaganna bibliografia oraz konsekwentne, jednolite formatowanie opisów rycin i tabel decydują o ostatecznym szlifie.

Checklista

Zanim wyślesz plik do weryfikacji w systemie, przeprowadź bezlitosny audyt własnego dzieła.

• [ ] Tytuł kontra treść - sprawdz czy nagłówek Twojej pracy stanowi faktyczną, precyzyjną wizytówkę tego, co znajduje się na kolejnych kilkudziesięciu stronach?

• [ ] Klarowność tezy - sprawdź, czy we wstępie sformułowano cel w sposób tak jednoznaczny,czy są pytani badawcze, czy sa z nimi związane hipotezy.

• [ ] Teoria - zweryfikuj, czy fundament literaturowy jest w pełni zintegrowany z Twoją częścią badawczą.

• [ ] Policz źródła naukowe w bibliografii. Czy masz wymagane minimum (15 dla licencjatu, 30 dla magisterki) oraz odpowiedni udział literatury obcojęzycznej?

• [ ] Własna ocena - czy w tekście widoczny jest Twój własny głos badawczy? Upewnij się, że tekst zawiera polemikę i analizę krytyczną, a nie wyłącznie streszczenie cudzych poglądów.

• [ ] Konkluzje i wnioski - jedna z najważniejszych części pracy - zbadaj spójność zakończenia. Czy precyzyjnie wskazuje zakończenie na implikacje praktyczne?

• [ ] (Dla magistrantów) Upewnij się, czy w podsumowaniu zdefiniowano metodologiczne limity własnego projektu i wskazano kierunki eksploracji dla kolejnych badaczy.

• [ ] Język. Sprawdź interpunkcję, ujednolicenie przypisów oraz zgodność spisów z faktyczną zawartością stron. Praca naukowa nie wybacza edytorskiego niechlujstwa. Sprawdź wymogiu formalne z dokumentem.

• [ ] Bibliografia - sprawdź czy wszystkie pozycje w biubliografi sa cytowane w tekście i na odwrót - czy prace w tekście sa cytowane w bibliografi.